zpolis

Tarczyca to niewielki narząd o kluczowym znaczeniu dla funkcjonowania całego organizmu. Odpowiada za regulację metabolizmu, wpływając na to, w jaki sposób organizm zwierzęcia gospodaruje energią. W praktyce weterynaryjnej obserwujemy jednak wyraźny podział gatunkowy w patologii tego gruczołu.

Gdy tarczyca choruje, u psów metabolizm zazwyczaj ulega patologicznemu spowolnieniu, natomiast u kotów – niebezpiecznemu przyspieszeniu. Poniżej wyjaśniamy, jak odmiennie manifestują się te schorzenia u obu gatunków.

Tarczyca u psa i kota – istotne różnice w patofizjologii

Właściciele zwierząt często nie są świadomi, że psy i koty chorują na dwa, zupełnie przeciwstawne schorzenia tarczycy:

• Psy najczęściej cierpią na niedoczynność tarczycy. Ich metabolizm zwalnia poniżej normy fizjologicznej. Przyczyną jest zazwyczaj proces autoimmunologiczny (limfocytarne zapalenie tarczycy), w którym układ odpornościowy niszczy tkankę gruczołu.
• Koty (szczególnie w wieku geriatrycznym) zmagają się z nadczynnością tarczycy. Ich organizm pracuje na zbyt wysokich obrotach, co prowadzi do wyniszczenia narządów wewnętrznych. Podłożem choroby są najczęściej łagodne zmiany rozrostowe (gruczolaki), produkujące nadmiar hormonów.

Ze względu na odmienny przebieg, diagnostyka i obraz kliniczny tych chorób wymagają indywidualnego podejścia.

Niedoczynność tarczycy u psa – objawy kliniczne i predyspozycje

Niedoczynność tarczycy rozwija się powoli. Często objawy są mylnie interpretowane przez opiekunów jako naturalny proces starzenia się zwierzęcia. W rzeczywistości są to skutki niedoboru hormonów.

Główne symptomy u psa:

• Wzrost masy ciała niezwiązany z dietą: Pies przybiera na wadze mimo utrzymania dotychczasowej dawki pokarmowej lub nawet przy obniżonym apetycie.
• Nietolerancja zimna: Zwierzę szuka źródeł ciepła, niechętnie wychodzi na zewnątrz w chłodne dni.
• Zmiany w zachowaniu (Letarg): Apatia, niechęć do aktywności fizycznej, szybka męczliwość i osłabienie mięśni.
• Charakterystyczny wyraz pyska: Tzw. „tragiczny wyraz twarzy” (facies tragica) spowodowany obrzękiem śluzowatym skóry głowy i powiek.
• Objawy dermatologiczne: Symetryczne wyłysienia (często na bokach ciała), sucha i matowa sierść, a także wyłysienia na ogonie (tzw. „szczurzy ogon”).

Rasy predysponowane:

Szczególną uwagę na profilaktykę tarczycową powinni zwrócić właściciele ras takich jak: Golden Retriever, Labrador, Doberman, Bokser oraz Cocker Spaniel.

Nadczynność tarczycy u kota – zagrożenie dla pacjentów geriatrycznych

Nadczynność tarczycy to jedna z najczęściej diagnozowanych chorób endokrynologicznych u kotów powyżej 8. roku życia. Stan ten zmusza układ sercowo-naczyniowy oraz nerki do wytężonej pracy, co bez leczenia może prowadzić do poważnych powikłań.

Główne symptomy u kota:

• Polifagia (nadmierne łaknienie) przy utracie masy ciała: Kot wykazuje zwiększony apetyt, a mimo to chudnie. Często widoczny jest zanik mięśni wzdłuż kręgosłupa.
• Pobudzenie psychoruchowe: Zmiana zachowania, niepokój, wzmożona aktywność (również nocna), a czasem drażliwość lub agresja.
• Poszukiwanie chłodnych miejsc: Koty z nadczynnością często kładą się na zimnych powierzchniach (kafelki), aby obniżyć temperaturę ciała.
• Objawy ze strony układu pokarmowego: Wymioty i biegunki wynikające z przyspieszonej perystaltyki jelit.
• Zmiany okrywy włosowej: Sierść staje się nastroszona, tłusta i zaniedbana.

Diagnostyka – dlaczego morfologia nie wystarczy?

Standardowe badanie profilaktyczne krwi (podstawowa morfologia i biochemia) może jedynie zasugerować problem, ale nie pozwala na postawienie ostatecznej diagnozy endokrynologicznej. W celu potwierdzenia choroby, w Zviropolis wykonujemy specjalistyczny profil tarczycowy.

Obejmuje on oznaczenie kluczowych parametrów:

1. T4 (tyroksyna całkowita): Podstawowy parametr przesiewowy.
2. fT4 (wolna tyroksyna): Parametr o wyższej czułości, niezależny od wpływu innych chorób ogólnoustrojowych.
3. TSH (hormon tyreotropowy): Niezbędny do różnicowania niedoczynności tarczycy u psów.

Przygotowanie do badania:

Wiarygodność wyników zależy od odpowiedniego przygotowania pacjenta. Na pobranie krwi należy zgłosić się ze zwierzęciem na czczo (minimum 8-12 godzin przerwy w jedzeniu), aby uniknąć lipemii (obecności tłuszczu w surowicy), która może zafałszować odczyt poziomu hormonów.

Leczenie i rokowanie

Celem terapii jest przywrócenie eutyreozy (prawidłowego poziomu hormonów) i poprawa komfortu życia pacjenta.

U psów (Niedoczynność):

Leczenie polega na dożywotniej suplementacji syntetycznej lewotyroksyny. Jest to terapia bezpieczna i skuteczna. Po ustaleniu odpowiedniej dawki leku objawy kliniczne cofają się, a zwierzę wraca do prawidłowej kondycji i aktywności.

U kotów (Nadczynność):

Postępowanie jest bardziej złożone i dobierane indywidualnie do stanu pacjenta. Dostępne metody to:

• Farmakoterapia: Leki hamujące syntezę hormonów tarczycy (podawane doustnie).
• Dieta weterynaryjna: Karmy o ściśle limitowanej zawartości jodu.
• Metody zabiegowe: Chirurgiczne usunięcie zmienionego płata tarczycy (tyreoidektomia) lub terapia radiojodem.

W przypadku kotów leczenie wymaga ścisłego monitorowania parametrów nerkowych.

Zaburzenia czynności tarczycy, choć powszechne, nieleczone prowadzą do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Jeśli obserwują Państwo u swojego psa niewyjaśniony przyrost masy ciała i apatię, lub u starszego kota nadmierne pobudzenie mimo utraty wagi – zalecamy konsultację lekarską.W Zviropolis dysponujemy zapleczem diagnostycznym umożliwiającym precyzyjną ocenę funkcjonowania układu endokrynnego Państwa podopiecznych. Wczesna diagnoza to klucz do skutecznej terapii. Zapraszamy do kontaktu.

Na konsultację z neurologiem, zwierzęta najczęściej są kierowane przez lekarza internistę, który
wykonuje podstawowe badania dodatkowe. Pozyskane wyniki, pomagają usprawnić konsultację
specjalistyczną.
Zawsze można zadzwonić do Kliniki Zviropolis i zapytać się lekarza jakie będzie najlepsze
postępowanie w danym przypadku.

Jak przygotować pupila do wizyty neurologicznej?

Do konsultacji neurologicznej, pacjent nie potrzebuje żadnego przygotowania, przydatne jest
nagranie niepokojących incydentów.
Konsultacja neurologiczna przebiega nieinwazyjnie, zwierzę jest dotykane oraz oglądane. Bez
znieczulenia oraz bez bólu, aby zachować jak największy komfort dla zwierzęcia.

Jak wygląda badanie neurologiczne?

Lekarz w gabinecie w pierwszej kolejności ocenia świadomość pacjenta oraz chód i postawę. Wizyta
zawsze rozpoczyna się wywiadem z właścicielem, na temat objawów i okoliczności pojawienia się
objawów. Co właściciel powinien wiedzieć przed konsultacją neurologiczna swojego zwierzęcia ?

• od kiedy zwierzę posiada dany problem?
• czy objawy się nasilają?
• jak długo trwają?
• czy niepożądane zachowanie zdarza się w określonych sytuacjach?
• jak była prowadzona profilaktyka?
  Następnie lekarz przystępuje do badania klinicznego pacjenta oraz szczegółowe badanie
  neurologiczne, w skład którego wchodzi badanie
• zmysłów
• reakcji nerwów czaszkowych
• rekcji zmiany postawy (propriocepcja)
• odruchów rdzeniowych
• odczuwania bólu
  Badanie neurologiczne pozwala na:
• wychwycenie deficytów neurologiczny
• ocenę lokalizacji problemu
• dobór koniecznych badań dodatkowych ( tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny,
  badania krwi lub płynu mózgowo- rdzeniowego)
• wyznaczenie diagnostyki różnicowej
• wstępne rokowanie.

Czym jest choroba Cushinga?

Choroba Cushinga, znana także jako hiperkortyzolemia, jest jedną z najczęstszych chorób hormonalnych występujących u psów. Charakteryzuje się nadmierną produkcją kortyzolu, hormonu stresu i regulator metabolizmu, którego nadnercza nie są w stanie samodzielnie regulować. Za odpowiednie stężenie tego hormonu we krwi odpowiada przysadka, która zleca wydzielanie kortyzolu właśnie nadnerczom. Jeżeli przestanie ona kontrolować wytwarzanie tego hormonu i jego stężenie w krwi jest za wysokie, wówczas mówimy o choroba Cushinga. 

Co powoduje chorobę Cushinga u psów?

Choroba ta może mieć różne przyczyny. Najczęstszym podłożem związane z nieprawidłowościami w obrębie organizmu jest tzw. występowanie pierwotne, czyli uszkodzenie nadnerczy. U części psów choroba jest spowodowana zmianami nowotworowymi przysadki mózgowej lub samych nadnerczy. Drugorzędną przyczyną może być stosowanie długotrwałej terapii kortykosteroidami (lekami przeciwzapalnymi), które również mogą wpływać na nadprodukcję kortyzolu.

Jakie są objawy choroby Cushinga u psów?

 Objawy mogą być różnorodne, może się też zdarzyć, że będą się stopniowo się nasilać. Należy pamiętać, że schorzenie dotyka  Wszystko jest uzależnione od osobnika. Charakterystyczne objawy mogą obejmować: 

• Nadmierne pragnienie i częste oddawanie moczu.
• Wzmożony apetyt, co może prowadzić do przybierania na wadze.
• Zwiększona potliwość 
• Wymioty
• Biegunka
• Łatwość występowania infekcji skórnych.
• Zaburzenia układu pokarmowego, takie jak wymioty i biegunka.
• Wypadanie sierści 
• Osłabienie mięśni
• Zaburzenie cyklu cieczki u suk

Niestety Cushing sprzyja rozwojowi innych chorób dlatego wczesne zauważenie objawów oraz szybka reakcja w postaci wdrożonego leczenia może uniknąć powikłań takich jak:

• cukrzyca
• nadciśnienie
• zapalenie trzustki 
• choroba zatorowo-zakrzepowa 

Jak diagnozować chorobę Cushinga u psów? 

Diagnoza choroby Cushinga opiera się na serii badań. Najpierw lekarz weterynarii musi wykluczyć inne choroby, które mogą mieć podobne objawy. Następnie przeprowadza się badania krwi, które mierzą poziom kortyzolu.  Dodatkowo stosuje się testy stymulacyjne niskimi dawkami sterydowymi, które pozwalają lekarzowi potwierdzić diagnozę.

Jak leczyć chorobę Cushinga u psów? 

Leczenie choroby Cushinga u psów zależy od przyczyny i stopnia zaawansowania choroby. W przypadku pierwotnego Cushinga, często stosuje się farmakoterapię, która ma za zadanie zmniejszyć produkcję kortyzolu we krwi.

W przypadku drugorzędnego Cushinga, konieczne jest stopniowe odstawienie leków kortykosteroidowych. 

Innym sposobem na leczenie tej choroby jest chirurgiczne usunięcie nadnerczy jeśli Cushing jest spowodowany guzem tego narządu. Jest to jednak zaawansowane leczenie i decyzja o zabiegu należy do lekarza prowadzącego zwierzę. 

Kiedy pies zmaga się z nadwagą, konieczne należy skonsultować się z dietetykiem. Przy odpowiedniej diecie można kontrolować wagę zwierzęcia, poziom cukru we krwi i zmniejszyć obciążenie nadnerczy. Najważniejsze jest ograniczenie spożycia cukru oraz picie dużej ilości wody. 

Choroba Cushinga u psów jest chorobą przewlekłą, co oznacza, że całkowite wyleczenie nie jest możliwe. Dzisiejsze sposoby leczenia i opieka weterynaryjna skutecznie zapewniają komfort życia dla psa oraz kontrolują objawy choroby. Celem podjętych działań jest doprowadzenie do niższego stężenie kortyzolu we krwi lub zmniejszeniu jego skutków względem psa. 

Jeżeli mają Państwo psa, który choruje na Cushinga i pytania dostosowane konkretnie pod swojego podopiecznego, każdy lekarz w Zviropolis jest gotowy na nie odpowiedzieć.